تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) در سال ۲۰۲۶ با اکتشافات خارقالعادهای، درک ما از جهان را به چالش کشیده است. در یکی از جذابترین این اکتشافات، اخترشناسان دانشگاه نورثوسترن با استفاده از JWST، ابرهای نمکی را در جو «سیارهی صورتی» معروف به GJ504b شناسایی کردهاند. این جرم که در فاصلهی ۵۷ سال نوری از زمین قرار دارد و حدود ۲۵ برابر جرم مشتری است، در مرز میان سیارات غولپیکر و کوتولههای قهوهای قرار میگیرد. دمای آن حدود ۲۹۰ درجه سانتیگراد (۵۵۰ درجه فارنهایت) است – تقریباً به اندازهی دمای فر نانپزی. «سیارهی صورتی سردترین همراهی است که تاکنون با استفاده از ابزارهای زمینی کشف شده است». این رصدها که در مجلهی Astronomical Journal منتشر شده، یکی از اولین شواهد مستقیم برای وجود ابرهای نمکی در جو اجرام سرد محسوب میشود. «وقتی سرانجام طیف آن را به دست آوردیم، بلافاصله جالب به نظر رسید. اما وقتی شروع به کاوش عمیقتر در دادهها کردیم، متوجه شدیم که شبیه هیچ چیزی که قبلاً تحلیل کردهایم نیست».
در کشفی دیگر، JWST یک سیارهی فراخورشیدی فوق Extreme به نام HD 80606 b را رصد کرده است که به «سیارهی کبابی» معروف است. این سیاره که ۴ برابر جرم مشتری دارد، مداری بیضوی بسیار کشیده دارد که آن را بسیار نزدیک به ستارهاش میبرد. مشاهدات JWST نشان میدهد که با نزدیک شدن سیاره به ستاره، دمای آن ۶۰۰ درجه سانتیگراد (۱۲۰۰ درجه فارنهایت) افزایش مییابد. «سیارههای نوع مشتری داغ به عنوان برخی از افراطیترین سیارههای فراخورشیدی شناخته میشوند؛ اما حتی در میان آن جمعیت، HD 80606 b یکی از افراطیترینهاست». این رصدها که در نشست سالانهی انجمن اخترشناسی آمریکا ارائه شد، نشان میدهد که افزایش دمای این سیاره حتی از آنچه پیشبینی میشد نیز شدیدتر است.
علاوه بر این، JWST موفق به شناسایی متان در جو سیارهی WD 1856 b شده است، سیارهای که به دور یک کوتولهی سفید میچرخد. همچنین رصدهای جدید در سحابی شکارچی، جفتهای عجیبی از اجرام سیارهمانند به نام JuMBO را آشکار کرده است که جرمی بین ۰.۷ تا ۳۰ برابر مشتری دارند. این اکتشافات نشان میدهند که جهان بسیار عجیبتر و متنوعتر از آن چیزی است که تاکنون تصور میکردیم و JWST تازه شروع به پردهبرداری از اسرار آن کرده است.
برای آشنایی با جدیدترین اکتشافات علمی و شگفتیهای دنیای ستارهشناسی و کیهانشناسی، اروساینس را دنبال کنید. همچنین میتوانید آخرین مطالب حوزهی اخترشناسی و فضا را در این وبسایت مطالعه کنید.