ایستگاه فضایی بینالمللی (ISS) در سال ۲۰۲۶ به یکی از مهمترین مراکز تحقیقات پزشکی جهان تبدیل شده است و دستاوردهای چشمگیری در این حوزه به ثبت رسیده است که میتواند آیندهی درمان بسیاری از بیماریها را در زمین متحول کند. خدمهی مأموریت Expedition 74 در ایستگاه فضایی، در حال مطالعهی تأثیر ریزگرانش بر رشد غضروف و سیستم گوارش هستند تا ضمن حفظ سلامت فضانوردان، مراقبت از بیماران را در زمین نیز بهبود بخشند. انجام پژوهش در محیط ریزگرانش ایستگاه فضایی، بینشهای منحصربهفردی را ارائه میدهد که در گرانش زمین قابلدسترسی نیست و به دانشمندان، پزشکان و مهندسان کمک میکند تا درمانها، داروها و محصولات متأثر از فضا را توسعه دهند که به پیشرفتهای چشمگیری در سلامت انسان منجر میشود.
یکی از هیجانانگیزترین پروژهها، کشت سلولهای غضروفی در مدار زمین است که میتواند راههای جدیدی را برای درمان ناتوانیها و ترمیم آسیبها ارائه دهد. فضانوردان ناسا با استفاده از محفظهی دستکش علوم زیستی (Life Science Glovebox) در ماژول آزمایشگاهی کیبو، نمونههای سلولهای غضروفی را از فریزر علمی خارج و پس از ذوب، آنها را در داخل محفظه تغذیه کرده و در انکوباتور تحقیقاتی قرار دادند تا رشد کنند. ساخت بافتهای غضروفی در فضا میتواند به ایمپلنتهای خودترمیمشونده در زمین و تکنیکهای پیشرفتهی تناسباندام برای فضانوردان در مأموریتهای طولانیمدت منجر شود. همچنین فضانوردان روسی با استفاده از دستگاه سونوگرافی، ناحیهی شکم خود را اسکن کردند تا دادههای زیستپزشکی بلادرنگی در مورد تأثیر ریزگرانش بر جریان خون و شکل اندامهای گوارشی پس از صرف غذا جمعآوری کنند. این نتایج میتواند به روشهای جدیدی برای پایش و بهبود سلامت گوارش هم در زمین و هم در فضا کمک کند.
در مأموریت تاریخی آرتمیس ۲ که چهار فضانورد را به دور ماه میفرستد، مؤسسه ویس (Wyss Institute) دانشگاه هاروارد با فناوری «تراشههای اندام» (Organ Chips) خود نقشی محوری ایفا میکند. در این مأموریت، تراشههای مغز استخوان ساختهشده از سلولهای خود فضانوردان، در کنار خدمه در فضاپیما سفر میکنند و نسخهی دیگری از آنها روی زمین باقی میماند تا تأثیر پرتوهای کیهانی و ریزگرانش بر سلولهای خونی فضانوردان بررسی شود. پس از مأموریت، محققان دو مجموعه تراشه را مقایسه میکنند تا تأثیر تشعشعات و ریزگرانش را بر سلولهای خونساز مغز استخوان ارزیابی کرده و یافتهها را با تحلیل نمونههای خون فضانوردان مقایسه نمایند. این پژوهش میتواند راه را برای شخصیسازی کیتهای پزشکی برای فضانوردان در مأموریتهای آینده به ماه و مریخ هموار کند و در عین حال، بر مراقبت از بیماران در زمین نیز تأثیر بگذارد.
برای آشنایی با جدیدترین اکتشافات علمی و شگفتیهای دنیای پزشکی و فضایی، اروتک را دنبال کنید. همچنین میتوانید آخرین مطالب حوزهی علم را در این وبسایت مطالعه کنید.